Whisky z Europy

Szkocka i irlandzka whisky – dwa światy w jednym tumbler glass.

Whisky szkocka i whisky irlandzka to dwa filary świata whisky, które, choć mają wspólne korzenie, różnią się jak dzień i noc. Czerpią inspiracje z innych krajobrazów i darów natury oraz z odmiennych tradycji. Szkocka whisky jest niczym surowy, wietrzny klif na wybrzeżu Islay, pełen dymu i morskiej soli. Irlandzka whisky jest jak łagodne, zielone wzgórza hrabstwa Cork, pachnące świeżo skoszoną trawą i miodem. Na szczęście (dla Was) obie snują fascynujące opowieści zaklęte w bursztynowych cieczach, zapraszając Was do podróży przez historię, rzemiosło i smaki. 

Legendarna europejska whisky i jej historia.

Historia whisky sięga wieków wstecz, a o to „kto zaczął” toczą się dyskusje po dziś dzień. Irlandczycy twierdzą, że oni pierwsi zaczęli destylować „uisce beatha” (wodę życia) w XII wieku, dzięki mnichom, którzy przywieźli sztukę destylacji z Bliskiego Wschodu. Szkoci przekonują, że to dopiero ich receptury udoskonalające „uisge beatha” stworzyły trunek, który podbił świat. Niezależnie od tego, kto był pierwszy, obu Państwom należą się serdeczne podziękowania. 

W XIX wieku Irlandia była światową stolicą whisky, z setkami destylarni produkujących irlandzki whiskey pot still. Niestety, wojny, prohibicja w USA i problemy gospodarcze niemal zniszczyły z XX wieku irlandzką whisky. Na szczęście XXI wiek przyniósł powrót do dawnej świetności starych marek oraz powstanie wielu nowych destylarni. Dzięki temu możecie się dziś cieszyć m.in. whisky irlandzką pod szyldami Bushmills czy Teeling.

Whisky szkocka ma równie burzliwą historię, która sięga XV wieku i  zaczyna się od nielegalnych bimbrowników w górach Highlands, którzy podkradli receptury zakonnikom. To Szkoci przekuli rzemiosło w sztukę. Szkocka whisky single malt, produkowana wyłącznie z jednego rodzaju słodu w jednej destylarni, stała się synonimem luksusowego trunku. Regiony takie jak Islay, Speyside czy Lowlands nadały szkockiej whisky różnorodność, której trudno szukać gdziekolwiek indziej. Jeśli lubicie smaki torfowe w whisky, musicie uważać, by taki np. Lagavulin nie skradł Wam serca (dla nas nie ma już ratunku).

Proces destylacji i dojrzewania whisky szkockiej i whisky irlandzkiej.

To, co odróżnia whisky szkocką od whisky irlandzkiej, w dużej mierze wynika z procesu produkcji, a destylacja potrójna vs podwójna to jedna z kluczowych różnic. W Irlandii większość whisky, szczególnie irlandzki whiskey pot still, jest destylowana trzykrotnie, co sprawia, że trunek jest lżejszy, bardziej delikatny i gładki, z subtelnymi nutami owocowymi i kwiatowymi. Whisky irlandzka jest łatwiejsza do picia, przez co idealna dla początkujących.

W Szkocji dominuje podwójna destylacja, szczególnie w przypadku szkockiej whisky single malt. Ten proces pozwala zachować bardziej intensywny, złożony charakter trunku. W zależności od regionu whisky szkocka może być lekka i kwiatowa (jak w Speyside) lub ciężka, torfowa i dymna (jak na Islay).

Dojrzewanie to kolejny obszar, gdzie różnice są wyczuwalne. Obie whisky dojrzewają co najmniej trzy lata, ale szkockie destylarnie często używają beczek po bourbonie, sherry czy porto, co nadaje trunkom złożonych aromatów wanilii, karmelu czy suszonych owoców. Irlandzkie whisky również korzystają z różnych beczek, ale dominują te po Burbonie, w których whisky leżakuje najdłużej (co daje łagodniejsze nuty). 

Jeśli chodzi zaś o whisky blended (mieszane), są popularne w obu krajach – w Szkocji to np. Johnnie Walker, a w Irlandii Jameson – ale to single malty i pot still pozostają wizytówką mistrzowskiego poziomu rzemiosła w destylarniach.

Smakowe różnice i podobieństwa, czyli porównanie whisky z wysp.

Szkocka whisky single malt (podstawą jest słodowany jęczmień) to kalejdoskop smaków zależących od regionu. Na przykład:

• Speyside: delikatne, słodkie nuty jabłek, miodu i wanilii,
• Islay: intensywne, dymne, z akcentami torfu, soli morskiej i jodu,
• Highlands: zróżnicowane, od lekkich i kwiatowych po pełne, korzenne smaki.

Także tekstura whisky szkockiej jest różnorodna - od lekkiej i rześkiej, po oleistą i pełną.

Smaki torfowe w whisky są znakiem rozpoznawczym wielu trunków (szczególnie z Islay), takich jak Laphroaig czy Ardbeg. Skąd się wzięły? Wynikają z torfowania, czyli suszenia słodu jęczmiennego nad palonym torfem, który nadaje morskiego, dymnego nieco medycznego posmaku. Dla wielu to miłość od pierwszego łyku – lub wyzwanie, które wymaga czasu (ciekawe jak było z Wami). 

Z kolei whisky irlandzka to majstersztyk gładkości i przystępności, pochodzący z mieszanek słodowanego i niesłodowanego jęczmienia. Słód nie jest torfowany, a suszony w zamkniętych piecach (delikatniejszy smak i zapach). Irlandzki whiskey pot still, oferuje kremowe, oleiste nuty z akcentami przypraw, miodu i zielonych jabłek. Ich tekstura jest lekka, jedwabista, często z wyczuwalną kremowością. 

Jak degustować whisky?

Degustacja whisky to sztuka, która pozwala w pełni docenić niuanse alkoholu. Oto kilka wskazówek, które wykorzystując zmysły, pomogą Wam w pełni cieszyć się trunkiem:

1. dobierzcie odpowiednią szklankę (dotyk): masywne szkło typu glencairn czy tumbler idealnie koncentruje i wydobywa aromaty. Unikajcie zwykłych kieliszków, które niepotrzebnie nagrzeją whisky,
2. obserwujcie kolor (wzrok): bursztynowy odcień zdradza, w jakich beczkach dojrzewała whisky (jaśniejszy to beczki po bourbonie, ciemniejszy po sherry),
3. wąchajcie (węch): nie spieszcie się. Wyczujcie nuty wanilii, dymu, owoców czy przypraw. Smaki torfowe w whisky szkockiej mogą być początkowo zbyt intensywne, ale warto dać im czas,
4. delektujcie się powoli (smak): weźcie mały łyk i pozwólcie, by whisky rozeszła się po podniebieniu. Poszukajcie smaków słodkich, słonych, kwaśnych, gorzkich. Zwróćcie uwagę na teksturę – czy jest lekka, oleista, kremowa? Jakie nuty pojawiają się na końcu?,
5. woda: w przypadku szkockiej whisky single malt (powyżej 45% ABV), kilka kropel wody otworzy Was na nowe doznania. Irlandzka whisky zwykle smakuje świetnie bez dodatków.

Wznieście więc kieliszki i odkryjcie, który świat skradnie Wasze serca.

Grupa Grabiec - portal do świata whisky!

W Grupie Grabiec zapraszamy Was do podróży przez zielone wzgórza Irlandii i mgliste doliny Szkocji. Do poznania dwóch starych przyjaciół, którzy snują własne opowieści, ale dopiero razem tworzą historię i magię. Tak jak Wy, ze szklaneczką ulubionej whisky. 

Niezależnie od tego, czy preferujecie dymny charakter Szkocji, czy gładką delikatność Irlandii, w Grupie Grabiec znajdziecie szeroki wybór trunków, które zaspokoją Wasze podniebienia. Zapraszamy do przejrzenia oferty i wybrania swojej butelki. Butelki, która dostarczy Wam najwspanialszych doznań. Pamiętajcie, że życie jest zbyt krótkie na nudne smaki. Odkryjcie te najbardziej fascynujące z nami!